Aynı sorguyu hedefleyen üç sayfanız varsa bu bir avantaj değil, bir belirsizlik. Arama motoru hangisini göstereceğine karar veremediği için üçü de ortalarda kalıyor; buna içerik kanibalizasyonu deniyor. Çözüm yeni bir yazı eklemek değil, çakışan sayfaları tek ve daha iyi bir sayfada birleştirip diğerlerini ona yönlendirmek.
Kanibalizasyon nedir, nasıl anlaşılır
Site sahibi genellikle durumu tersinden okuyor: bir konuda üç yazısı olmasını güç sanıyor. Dışarıdan bakan sistem içinse tablo şöyle görünüyor: üç farklı adres aynı soruya cevap veriyor, üçünün de başlığı benzer, üçü de aynı kelimelerle yazılmış, üçüne de site içinden benzer bağlantılar gidiyor. Hangisinin asıl cevap olduğunu söyleyen bir sinyal yok.
Sonuç olarak sayfaların hiçbiri tam gücüne ulaşmıyor. İçeriğe harcanan emek bölünüyor, site içi bağlantılar bölünüyor, dışarıdan gelen değer bölünüyor. Üç yarım sayfa, bir tam sayfanın yerini tutmuyor.
Belirtileri tanımak kolay: aynı sorguda sitenizden sırayla farklı sayfalar görünüyor, bir sayfa yükselirken diğeri düşüyor, ya da en iyi yazdığınızı düşündüğünüz sayfa yerine eski bir blog yazısı listeleniyor. Bu üçünden biri varsa çakışma büyük olasılıkla vardır.
Arama niyeti: bir sayfa üç amaca hizmet edemez
Çakışmanın kökeninde genellikle niyet karışıklığı yatıyor. Arama yapan kişinin amacı kabaca üçe ayrılıyor:
- Bilgi arıyor: bir şeyin ne olduğunu, nasıl çalıştığını öğrenmek istiyor. Buna cevap veren sayfa anlatır, tanımlar, örnek verir.
- Karşılaştırıyor: iki yol arasında karar vermek istiyor. Buna cevap veren sayfa ölçüt listesi ve tablo verir, bir tarafı peşinen övmez.
- Harekete hazır: hizmeti almak ya da teklif istemek üzere arıyor. Buna cevap veren sayfa kapsamı, süreci ve iletişim yolunu önde tutar.
Aynı sayfanın bu üçüne birden yetmesi mümkün değil. Denendiğinde ortaya çıkan şey, üç niyetin hiçbirini tam karşılamayan bir orta yol oluyor. Doğru kurgu, her niyete kendi sayfasını vermek ve bu sayfaların birbirini içeriden bağlamasıdır: bilgi yazısı karşılaştırmaya, karşılaştırma hizmet sayfasına yönlendirir.
Çakışmayı ölçerek bulmak
Tahminle çalışmak yerine çakışma ölçülerek çıkarılıyor. İzlediğimiz sıra şöyle:
- Başlık ve açıklama dökümü: sitenin bütün adresleri taranır, başlık ve açıklamalar tabloya alınır. Birbirine çok benzeyen başlıklar ilk aday listesi oluyor.
- Sorgu bazlı kontrol: arama performans raporunda aynı sorgunun hangi adreslerle eşleştiğine bakılır. Bir sorguda iki ya da üç adres dönüyorsa çakışma kanıtlanmış olur.
- Metin örtüşmesi: aday sayfaların gövde metinleri karşılaştırılır. Yüksek örtüşme, sayfanın gerçekten yeni bir şey söylemediğini gösteriyor.
- İç bağlantı haritası: hangi sayfaya siteden kaç bağlantı gidiyor? Çakışan sayfalardan birine neredeyse hiç bağlantı gitmiyorsa karar kolaylaşıyor.
- Değer ölçümü: gösterim, tıklama ve sayfada geçirilen süre karşılaştırılır. Kalacak sayfa duygusal tercihle değil bu sayılarla seçiliyor.
Birleştirme: hangi sayfa kalır, diğerleri ne olur
Kalacak sayfa, ölçümde en iyi duran sayfa. Ama olduğu gibi bırakılmıyor: diğer sayfalardaki işe yarar bölümler, örnekler ve sorular bu sayfaya taşınıyor. Birleştirme bir silme işlemi değil, bir toplama işlemi; sonuçta ortaya çıkan sayfa üçünün toplamından daha iyi olmalı.
Kapanan sayfalar için izlenen yol şu:
| Durum | Ne yapılır | Neden |
|---|---|---|
| İçeriği kalan sayfaya taşındı | Adres kalıcı olarak (301) kalan sayfaya yönlendirilir | Biriken değer ve gelen bağlantılar korunur |
| İçerik hiç işe yaramıyor | Sayfa kaldırılır, en yakın üst sayfaya yönlendirilir | Ziyaretçi hata sayfasıyla karşılaşmaz |
| Sayfa farklı bir niyete hizmet ediyor | Başlık ve içerik o niyete göre daraltılır | Çakışma biter, iki sayfa iki ayrı soruya cevap verir |
| Sayfa güncel ama başlığı aynı | Başlık, açıklama ve ara başlıklar farklılaştırılır | Hangi sayfanın hangi soruya baktığı netleşir |
Yönlendirmede iki ayrıntı önemli: zincir tek adımda kalmalı (eski adres doğrudan hedefe gitmeli, arada ikinci bir durak olmamalı) ve site içindeki bağlantılar yeni adrese göre güncellenmeli. Yönlendirme kurulmuş olsa bile, site içinden hâlâ eski adrese bağlanıyorsanız her ziyaretçiye gereksiz bir adım ödetiyorsunuz.
Birleştirme sırasında kaybolması en kolay şey sorular. Kapanan sayfalarda biriken sık sorulan sorular, kalan sayfanın en değerli kısmı olabiliyor: gerçek müşterinin gerçekten sorduğu soru, sonradan masa başında üretilemiyor. Bu yüzden sayfayı kapatmadan önce içindeki soruları, örnekleri ve tabloları ayrı bir yere alıp kalan sayfaya yerleştiriyoruz.
Yeni yazı eklemek ne zaman doğru
Her içerik ihtiyacının cevabı birleştirme değil. Yeni bir sayfa şu durumlarda doğru: cevaplanan soru mevcut sayfaların hiçbirinde geçmiyorsa, soru kendi başına yeterince büyükse ve yazılacak metin başka bir sayfadan kopyalanmayacak kadar özgünse. Bu üç koşulu sağlamayan yazı, yayına girdiği gün bir çakışma yaratıyor.
Pratik bir alışkanlık: yeni yazıya başlamadan önce sitenin kendi arama sonuçlarına ve mevcut başlık listesine bakmak. Aynı soruyu cevaplayan bir yazı duruyorsa doğru hamle yenisini eklemek değil, duranı yenilemek.
Bir ayrım daha var: aynı konu ile aynı soru farklı şeyler. Aynı konu başlığı altında birbirini tamamlayan beş yazı yazılabilir, yeter ki her biri ayrı bir soruya cevap veriyor olsun ve başlıkları bunu açıkça göstersin. Çakışma konu benzerliğinden değil, iki sayfanın aynı soruyu aynı niyetle cevaplamasından doğuyor.
Kısa kontrol listesi
- Aynı sorguda sitenizden birden çok adres mi dönüyor?
- Birbirine benzeyen başlıklar var mı?
- Çakışan sayfaların metin örtüşmesi ölçüldü mü?
- Kalacak sayfa ölçüme göre mi seçildi?
- Kapanan adresler tek adımda yönlendirildi mi?
- Site içi bağlantılar yeni adrese göre güncellendi mi?
- Yeni yazı açmadan önce mevcut başlık listesi okundu mu?
DigiWSS içerik çalışmasında bu adımları ölçerek yürütüyor: hangi sayfanın hangi sorguya baktığı, hangisinin kapandığı ve nereye yönlendirildiği yazılı olarak kayıt altında duruyor.