Bir sitenin işini yapması ne demek
Bir kurumsal sitenin tek bir işi var: siteyi açan kişiyi arayan, form dolduran ya da sipariş veren birine dönüştürmek. Güzel görünmek bu işin yalnızca bir parçası. Sitenin güzel ama bulunamadığı, bulunduğu ama telefonda okunamadığı, okunduğu ama ne yapılması gerektiğini söylemediği durumların hepsi aynı sonuca çıkıyor: ziyaretçi geri dönüyor.
Bu yüzden işe tasarımdan değil, işletmenin ne sattığından başlıyoruz. Hangi hizmet hangi sorguyla aranıyor, o sorguyu yapan kişi sayfada neyi görmek istiyor, karar vermesi için hangi bilgi eksik. Bu üç soruyu yanıtlamadan sayfa açmak, içinde ne olduğu belli olmayan bir vitrin kurmak demek.
Pratik sonucu şu: her hizmet kendi adresinde, kendi başlığıyla ve kendi içeriğiyle yayınlanır. Tek bir "Hizmetlerimiz" sayfasına sıkıştırılmış yedi kalem, arama motorunda yedi ayrı sorguya cevap veremez; hiçbirine tam eşleşmediği için hepsini kaybeder.
Nasıl kuruyoruz
Sayfaları sunucuda üretilen HTML olarak kuruyoruz. Ziyaretçinin tarayıcısı, içeriği görebilmek için önce yüzlerce kilobayt JavaScript indirip çalıştırmak zorunda kalmıyor; HTML geldiği anda sayfa okunabilir durumda oluyor. Bu seçim üç şeyi birden çözüyor: sayfa hızlı açılıyor, arama motoru içeriği ilk istekte görüyor, ve yapay zekâ araçları sayfayı kaynak olarak kullanabiliyor.
Görseller boyutlandırılmış ve modern biçimlerde gönderilir, her görsele genişlik ve yükseklik verilir. Bu ikincisi küçük ama etkisi büyük bir ayrıntı: ölçüsü belirtilmeyen bir görsel yüklendiği anda sayfayı aşağı itiyor, kullanıcı okuduğu satırı kaybediyor ve bu kayma Google'ın ölçtüğü üç temel metrikten biri (CLS) olarak sitenin aleyhine yazılıyor.
Yazı tipleri, dış kaynaklar ve izleme kodları tek tek gözden geçirilir. Bir sitenin yavaş olmasının nedeni genellikle içeriği değil, içeriğin etrafına eklenmiş ve kimsenin kaldırmaya cesaret edemediği eklentilerdir.
E-ticaret ve bayi tarafı
E-ticarette asıl mesele vitrin değil, verinin nereden geldiği. Ürün adı, fiyat, stok ve kategori bilgisi iki yerde ayrı ayrı tutulduğu an birbirinden ayrışmaya başlar; sitede olan üründe stok biter, fiyat listesi güncellenir ama vitrin eski kalır. Bu yüzden kataloğu tek bir kaynaktan besliyoruz: ürün, fiyat ve stok yönetim panelinde durur, siteye API üzerinden iner, site yalnızca gösterir.
Aynı yaklaşımı bayi (B2B) tarafında da kullanıyoruz: bayi girişi, bayi grubuna göre iskonto, sepet, teklif ve sipariş akışı aynı kaynaktan beslenir. Son kullanıcıya satış (B2C) ile bayi satışı aynı ürün havuzunu kullanır, yalnızca gördükleri fiyat ve yayın kuralı değişir.
Kendi markalarımızın hem perakende hem bayi sistemlerini bu yöntemle kurduk. Yani anlattığımız mimariyi önce kendi işimizde çalıştırıyoruz; müşteriye ilk kez denenecek bir şey teslim etmiyoruz.
Teslimde neye bakıyoruz
"Site bitti" demek için ekrana bakmak yetmiyor. Teslimden önce her sayfa ölçülür ve ölçüm sonucu yazılı olarak verilir:
- Yatay taşma: 320, 360, 390, 768 ve 1440 piksel genişlikte sayfa gövdesi yana kaymıyor. 320 piksel bugün hâlâ kullanılan en dar ekran; orada taşan bir tablo mobil ziyaretçinin yarısını kaybettirir.
- Erişilebilirlik: axe-core'un WCAG 2.1 AA kural kümesi çalıştırılır ve ihlal sayısı sıfıra indirilir. Bu yalnızca engelli kullanıcı için değil; etiketsiz form alanı, görünmez odak halkası ve düşük kontrast herkesi yavaşlatır.
- Sayfa ağırlığı ve istek sayısı: gerçek ağ yanıtları üzerinden ölçülür, mobil bağlantı varsayılır.
- Arama motoru tabanı: her sayfada tek ve doğru bir canonical, benzersiz başlık ve açıklama, Open Graph etiketleri ve yapılandırılmış veri bulunur.
- Kırık adres: site içindeki her bağlantı ve her görsel istenir; 404 ve 500 dönen hiçbir adres kalmaz.
Devir, bakım ve sahiplik
Alan adı, hosting hesabı ve kaynak kodu işletmenin kendisine ait kalır. Siteyi biz kurduk diye kilitli bir sisteme bağlanmış olmuyorsunuz; dosyalar okunabilir, kod yorumlanmış ve devredilebilir durumda teslim edilir.
Yayına aldıktan sonra içeriğin yönetimi panelden yapılır. Blog yazısı, duyuru, sık sorulan soru, vitrin içeriği ve iletişim bilgisi panelde düzenlenir ve siteye iner; site dosyalarına dokunmak gerekmez. Bir metni değiştirmek için geliştirici beklemek zorunda kalmıyorsunuz.