Kısa cevap: kaldırılan sayfanın içerik olarak karşılığı olan başka bir sayfa varsa 301 ile oraya yönlendirin; karşılığı yoksa sayfayı 404 olarak bırakın. İçeriğin kalıcı olarak kaldırıldığını ve bir daha dönmeyeceğini kesin biliyorsanız 410 döndürmek daha net bir sinyal verir. Yanlış olan tek seçenek, karşılığı olmayan her adresi ana sayfaya yönlendirmektir.
Bir sitenin ömrü boyunca sayfa silinmesi normaldir: ürün tükenir, hizmet kapanır, kampanya biter, iki sayfa birleştirilir. Sorun silmek değil, silerken adresin ne döndüreceğine karar vermemektir. Karar verilmediğinde ortaya hem ziyaretçiyi hem arama motorunu yanıltan adresler çıkar.
404 ile 410 arasındaki fark
404, bu adreste bir şey bulamadım demektir. Bu ifade geçici bir durumu da kapsar; sayfa yanlışlıkla silinmiş, taşınmış ya da sunucu hatası yüzünden görünmüyor olabilir. Bu yüzden arama motorları 404 dönen adresleri bir süre tekrar kontrol eder.
410 ise bu içerik kalıcı olarak kaldırıldı demektir. Daha kesin bir ifadedir ve adresin dizinden çıkarılmasını hızlandırabilir. Pratikte ikisi arasındaki fark çoğu site için küçüktür; 404 bırakmak güvenli ve yeterli bir karardır. 410'u, bir içeriği bilinçli olarak sonlandırdığınızda ve geri dönmesini istemediğinizde kullanın.
Her iki durumda da önemli olan, sunucunun gerçekten bu kodu döndürmesidir. Ziyaretçiye sayfa bulunamadı yazan ama arka planda 200 kodu döndüren bir sayfa, arama motoru için hâlâ geçerli bir içeriktir. Bu duruma yumuşak 404 denir ve silinen sayfaların yıllarca dizinde kalmasının en yaygın sebebidir.
301 ile 302 arasındaki fark
301 kalıcı yönlendirmedir: bu adres artık şuraya taşındı, kaydını güncelle der. 302 geçicidir: şimdilik şuraya git ama eski adresi unutma der. Kaldırılmış bir sayfayı yönlendiriyorsanız doğru kod 301'dir, çünkü durum kalıcıdır.
302 yalnızca gerçekten geçici durumlar için uygundur; örneğin bir sayfa bakımdayken alternatif bir sayfaya gönderme ihtiyacı doğarsa. Kalıcı bir taşımayı 302 ile yapmak, eski adresin aylarca dizinde beklemesine ve yeni adresin hak ettiği değeri almamasına yol açar.
Yönlendirme ancak karşılığı olan sayfaya yapılır
Bir yönlendirmenin doğru olup olmadığının tek ölçütü şudur: eski adresi arayan ziyaretçi, geldiği yerde aradığı şeyin yerine geçen bir içerik buluyor mu? Bulmuyorsa o yönlendirme yanlıştır, teknik olarak çalışsa bile.
Belirli bir ürün modelini arayan birini ana sayfaya göndermek, kütüphanede istediği kitabı soran insana giriş kapısını göstermek gibidir. Arama motorları da bu davranışı tanır: içeriğiyle alakası olmayan bir adrese yapılan toplu yönlendirmeleri yumuşak 404 gibi değerlendirip yönlendirmeyi yok sayabilir. Sonuçta ne eski adres korunmuş olur ne de yeni adrese bir katkı sağlanmış olur.
Karar ağacı: kaldırılan sayfada ne yapmalı?
- Aynı içeriği başka bir adrese taşıdıysanız 301 ile yeni adrese yönlendirin. Bu en net durumdur.
- İçerik başka bir sayfayla birleştirildiyse 301 ile birleşilen sayfaya yönlendirin.
- Tükenen bir ürün yeniden gelecekse sayfayı kaldırmayın. Stok durumunu dürüstçe belirtin, alternatifleri ve haber verme seçeneğini sunun. Bu sayfa zaten arama trafiği alıyordur, silmek o trafiği çöpe atmaktır.
- Ürün kalıcı olarak kaldırıldıysa ve yerine geçen bir model varsa 301 ile o modelin sayfasına yönlendirin.
- Yerine geçen bir şey yoksa en yakın üst kategoriye yönlendirmek kabul edilebilir bir orta yoldur; kategori de ortadan kalkmışsa 404 bırakın.
- Kapanan bir hizmet için benzer bir hizmet varsa oraya yönlendirin, yoksa 404 bırakın ve 404 sayfasını işe yarar hâle getirin.
- Kampanya ve dönemsel sayfalarda her yıl yeni adres açmak yerine aynı adresi güncellemeyi tercih edin; böylece silme kararı hiç gerekmez.
Yönlendirme zinciri ve döngüsü
Yıllar içinde biriken yönlendirmeler zincir oluşturur: A adresi B'ye, B adresi C'ye, C adresi D'ye gider. Her halka yüklenme süresine ekleme yapar ve zincir uzadıkça arama motorunun sonuna kadar takip etme isteği azalır. Doğru yaklaşım, eski kayıtları da güncelleyip A'yı doğrudan D'ye bağlamaktır.
Daha kötüsü döngüdür: A, B'ye gider; B, A'ya geri döner. Bu durumda sayfa hiç açılmaz, tarayıcı hata verir. Genellikle iki ayrı kural birbirinden habersiz yazıldığında ortaya çıkar. Yönlendirme kurallarını tek bir yerde, listeyi görebilecek biçimde tutmak bu hatayı önler.
| Durum | Doğru karşılık |
|---|---|
| Sayfa yeni adrese taşındı | 301, yeni adrese |
| İki sayfa birleştirildi | 301, birleşilen sayfaya |
| Ürün geçici olarak tükendi | Sayfa kalır, stok durumu belirtilir |
| Ürün kalktı, yerine geçen model var | 301, yeni modele |
| Karşılığı olan hiçbir sayfa yok | 404 ya da 410 |
| Sayfa kısa süre erişilemeyecek | Geçici yönlendirme ya da bakım yanıtı |
404 sayfanızı işe yarar hâle getirin
404 bırakmak ziyaretçiyi boşlukta bırakmak anlamına gelmez. İyi bir 404 sayfası şunları yapar: doğru durum kodunu döndürür, ne olduğunu sade bir dille anlatır, site içi arama kutusu sunar, ana kategorilere ve en çok ziyaret edilen sayfalara bağlantı verir ve gerekiyorsa iletişim yoluna işaret eder. Böylece kaybolan ziyaretçi siteyi terk etmek yerine aradığına ulaşabilir.
Tasarım olarak sitenin geri kalanıyla aynı görünmesi de önemlidir; bambaşka görünen bir hata ekranı ziyaretçide sitenin bozulduğu izlenimi bırakır.
Temizlik işini yarım bırakmayın
Bir sayfayı kaldırdığınızda adres yönetimi işin yalnızca bir parçası. Geriye kalanlar atlanırsa aynı hata tekrar üretilir.
- Silinen sayfaya giden iç bağlantıları güncelleyin. Kendi sitenizden kırık bir adrese bağlantı vermek, yönlendirme olsa bile gereksiz bir ara adım yaratır.
- Menü ve vitrin alanlarını kontrol edin; kaldırılan hizmet hâlâ menüde durabilir.
- Site haritasından kaldırılan adresleri çıkarın. Site haritası yalnızca yayında ve dizine açık adresleri içermelidir.
- Search Console'un sayfa durumu raporunda bulunamayan adresleri ve yumuşak 404 olarak işaretlenen sayfaları izleyin. Burada çıkan her satır, bir yerde kalmış bir bağlantıya işaret eder.
Site haritası ve kurulum tarafını ayrıntılı ele aldığımız yazıya da bakabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Kaldırılan her adres için karar verildi: 301, 404 ya da 410.
- Yönlendirmeler içerik olarak karşılığı olan sayfalara yapıldı.
- Toplu olarak ana sayfaya yönlendirme yapılmadı.
- Kalıcı taşımalarda 301 kullanıldı, 302 bırakılmadı.
- Yönlendirme zincirleri tek adıma indirildi, döngü yok.
- 404 sayfası doğru kodu döndürüyor ve ziyaretçiye yol gösteriyor.
- İç bağlantılar, menü ve site haritası güncellendi.
- Dizin durumu raporu değişiklikten sonra izlendi.
digiwss.com, işletmelerin web sitelerini yönetirken bu adres kararlarını kayıt altında tutar ve kırık bağlantıları düzenli olarak denetler.