Site açılmadığında verilecek ilk karar, tarayıcının sunucuya hiç ulaşamadığı durum ile ulaşıp bir hata kodu aldığı durumu ayırmaktır. Adres hiç çözülmüyorsa sorun alan adı ve DNS tarafındadır; ekranda 403, 500 ya da 502 gibi bir sayı görünüyorsa sunucuya ulaşılmıştır ve arıza sunucunun içindedir. Bu tek ayrım, teşhis süresinin büyük bölümünü kısaltır.
Önce kendinizde mi, herkeste mi olduğunu ayırın
Açılmama şikâyetinin önemli bir bölümü yalnızca tek bir bilgisayarda ya da tek bir ağda yaşanır. Bunu elemeden sunucuya müdahale etmek gereksiz risk alır. Sırayla şunu yapın: aynı adresi mobil veriyle telefonunuzdan açın, tarayıcının gizli penceresini deneyin, farklı bir tarayıcı kullanın. Üçünde de aynı hata çıkıyorsa arıza sitenizdedir. Yalnızca kendi bilgisayarınızda çıkıyorsa önbellek, eklenti, yerel ağ ya da güvenlik yazılımı tarafına bakılır.
İkinci ayrım, sitenin tamamının mı yoksa belirli sayfaların mı açılmadığıdır. Ana sayfa açılıyor ama iç sayfalar hata veriyorsa adres yapısı veya yönlendirme kuralları bozulmuş olabilir. Yalnızca yönetim paneli açılmıyorsa dosya izinleri ya da oturum ayarları gündeme gelir. Hepsi kapalıysa sunucu veya alan adı katmanına inersiniz.
Hata koduna göre nereye bakılır
Tarayıcının gösterdiği sayı rastgele değildir; her biri zincirin farklı bir halkasını işaret eder.
| Ekrandaki durum | Ne anlama gelir | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| Sunucu adresi bulunamadı | Alan adı bir sunucuya çözülemiyor | Alan adı süresi, ad sunucuları ve A kaydı |
| 403 | Sunucu isteği anladı ama erişimi reddetti | Dosya izinleri, dizin kuralları, güvenlik duvarı kuralı |
| 404 | Sunucu ayakta, istenen adres yok | Bağlantı yanlış mı, sayfa silinmiş mi, yönlendirme kuralı |
| 500 | Uygulama çalışırken hata verdi | Site hata günlüğü, son yapılan güncelleme veya kod değişikliği |
| 502 | Ön taraftaki sunucu arkadakinden geçerli yanıt alamadı | Uygulama sürecinin ayakta olup olmadığı |
| 503 | Servis geçici olarak hizmet veremiyor | Bakım kipi, kaynak sınırı, aşırı istek |
| 504 | Arkadaki süreç zamanında yanıt vermedi | Uzun süren sorgular, veritabanı yükü |
| Sertifika uyarısı | Bağlantı kuruluyor ama güvenli kabul edilmiyor | Sertifika süresi, alan adı eşleşmesi, zincir eksikliği |
500 ile 502 aynı şey değil
Bu ikisi en sık karıştırılan çifttir ve çözümleri taban tabana zıttır. 500 hatası, uygulamanın çalıştığını ama içeride bir noktada durduğunu söyler: bir eklenti güncellemesi, bozuk bir yapılandırma satırı, eksik bir dosya ya da veritabanı bağlantı bilgisinin değişmesi tipik sebeplerdir. Burada doğru hamle sunucuyu yeniden başlatmak değil, site hata günlüğünü açıp son satırı okumaktır. Günlük, hatanın hangi dosyada ve hangi satırda çıktığını genellikle açıkça yazar.
502 hatası ise uygulamanın hiç yanıt veremediğini söyler. Ön taraftaki web sunucusu isteği arkadaki sürece iletmiş, ama geçerli bir yanıt alamamıştır. Süreç çökmüş, bellek sınırına takılmış ya da hiç başlamamış olabilir. Burada bakılacak yer uygulama sürecinin durumu ve sunucu kaynak kullanımıdır. 503 ve 504 de aynı aileden sayılır: biri kaynağın yetmediğini, diğeri işin zamanında bitmediğini anlatır. Üçü birden sık tekrar ediyorsa sorun tek bir hatada değil, barındırma kapasitesindedir.
Adres çözülmüyorsa sorun DNS tarafındadır
Tarayıcı sunucuyu bulamadığını söylüyorsa sunucu günlüklerine bakmanın anlamı yoktur, çünkü istek sunucuya hiç ulaşmamıştır. Sırayla şu üç şeyi kontrol edin:
- Alan adı süresi. Süresi dolmuş bir alan adı, sunucu sapasağlam ayaktayken siteyi görünmez yapar.
- Ad sunucuları. Alan adı paneldeki ad sunucuları, sitenin gerçekten durduğu yerin ad sunucularıyla aynı mı.
- A kaydı. Alan adı doğru sunucu adresine mi işaret ediyor; yakın zamanda taşıma yapıldıysa eski adres kalmış olabilir.
DNS değişiklikleri anında her yerde görünmez; bir kayıt güncellendikten sonra farklı ağlarda farklı zamanlarda etkili olur. Bu yüzden değişiklikten hemen sonra gelen açılmıyor şikâyetlerini panikle geri almayın, önce kaydın doğru yazıldığını teyit edin. Kayıt türlerinin hangisinin ne işe yaradığını DNS kayıtları yazısında ayrıntılı anlattık.
Sertifika uyarısı siteyi açılmıyor gösterir
Tarayıcı araya tam ekran bir güvenlik uyarısı koyduğunda ziyaretçi için site açılmamış demektir, teknik olarak sunucu ayakta olsa bile. En sık üç sebep çıkar: sertifikanın süresi dolmuştur, sertifika yalnızca bir adres biçimini kapsıyordur ya da ara sertifika zinciri eksik yüklenmiştir. Üçü de sunucu tarafında çözülür ve hiçbiri ziyaretçiye uyarıyı geç diyerek çözülmez.
İkinci biçim sorunu özellikle sinsidir. Sertifika yalnızca www olmayan adresi kapsıyorsa, ziyaretçi www ile yazdığında uyarı alır ve siz kendi test ettiğiniz adreste hiçbir şey görmediğiniz için arızayı inkâr edersiniz. Bu yüzden sınamayı her zaman dört biçimle birden yapın: www ile ve www olmadan, güvenli ve güvensiz önekle. Dördünün de aynı adrese gitmesini sağlamak, adresi tekilleştirme yazısında anlattığımız düzenin parçasıdır.
Arızadan sonra ne yazılır
Site tekrar açıldığında iş bitmiş sayılmaz. Her kesintinin ardından üç satırlık bir not tutmak, aynı arıza tekrar ettiğinde teşhisi dakikalara indirir. Notta şunlar bulunsun: arızanın başladığı ve bittiği saat, ekranda görülen kod ya da mesaj, çözümü getiren işlem. Birkaç ay sonra bu notlar bir örüntü gösterir; örneğin kesintiler hep aynı güncelleme sonrasında ya da hep yoğun saatlerde çıkıyorsa, çözülecek şey tek tek hatalar değil, arkasındaki sebeptir.
Aynı notta yedek durumunu da yazın. Kesinti sırasında alınacak en kötü karar, elde çalışan bir yedek olmadan dosyalar üzerinde denemeye başlamaktır. Müdahaleden önce mevcut durumun bir kopyasını almak, yanlış bir hamlenin geri alınabilmesini sağlar.
Kısa kontrol listesi
Arıza anında şu sırayı izleyin: başka bir ağdan deneyin, sitenin tamamı mı yoksa tek sayfa mı kapalı bakın, ekrandaki kodu not edin, kod varsa sunucu ve uygulama günlüğünü açın, kod yoksa alan adı süresi ile ad sunucularını kontrol edin, sertifika uyarısı varsa süresine ve kapsamına bakın. Son olarak arızanın başladığı saatte ne değiştiğini sorun; güncelleme, taşıma veya ayar değişikliği çoğu kez tam o saattedir.
DigiWSS, web sitesi ve alan adı altyapısını birlikte yöneterek bu katmanların hangisinde ne olduğunu tek yerden görünür kılar.