Alan adının süresi bitti, ne olur? Geri alma ve silinme süreci

Kısa cevap: Süresi biten alan adı hemen kaybolmaz; registry tarafında tanımlı bir sıra işler. Süre bitişinden sonra otomatik uzatma için tanınan bir ödeme dönemi vardır. Kayıt kuruluşu silme talebi verirse alan adı redemptionPeriod durumuna girer ve bu 30 gün boyunca geri alınabilir. Geri alınmazsa pendingDelete durumuna geçer; redemptionPeriod bittikten 5 takvim günü sonra alan adı tamamen silinir ve yeniden kayda açılır. Yani panik yapmadan ama gecikmeden hareket etmek gerekir.

Süre bitişinden silinmeye: sıra

Alan adının durumu, registry tarafında standartlaşmış EPP durum kodlarıyla takip edilir. Bu kodlar süslü teknik ayrıntı değil; bir alan adının hangi aşamada olduğunu ve ne yapabileceğinizi doğrudan söyleyen tek güvenilir bilgidir. Sıra şöyle işler.

Önce autoRenewPeriod: süre bittikten sonra registry, otomatik uzatma için kayıt kuruluşuna bir ödeme dönemi tanır. Alan adı bu aşamada hâlâ sizin kaydınızdadır. Kayıt kuruluşu yenilemeyi tahsil edemez ve silme talebi verirse alan adı redemptionPeriod durumuna girer: bu 30 günlük pencerede alan adı geri alınabilir. Geri alma yapılmazsa pendingDelete başlar; birkaç gün süren bu aşamanın sonunda alan adı tamamen silinir. Silinme, yani purge, redemptionPeriod bittikten 5 takvim günü sonra gerçekleşir ve o andan sonra alan adı herkesin kaydına açıktır.

Geri alma işlemi için kayıt kuruluşları bir ücret isteyebilir; bu ücret yenileme bedelinden ayrıdır ve kuruluşa göre değişir. Tutarı buraya yazmıyoruz çünkü sağlayıcıdan sağlayıcıya farklıdır; kendi kuruluşunuzun geri alma koşullarını kontrol etmeniz gerekir.

Durum kodları ve ne yapabileceğiniz

Aşağıdaki tablo, alan adı sorgusunda göreceğiniz durum satırlarını karşılıklarıyla eşleştiriyor.

clientHold: “sitem açılmıyor” şikâyetinin ilk bakılacak yeri

Tablodaki satırlardan biri özel dikkat ister. clientHold durumunda alan adı registry tarafında DNS'e hiç verilmez. Yani bölgedeki kayıtlar yerinde olsa da, sunucu çalışsa da, sertifika geçerli olsa da hiçbir şey açılmaz: site de e-posta da aynı anda durur.

Bu yüzden “sitem bir anda açılmaz oldu” şikâyetinde ilk bakılacak yer sunucu değil, alan adının durumudur. Sunucu kayıtlarını, dosyaları ve DNS bölgesini saatlerce incelemek yerine tek bir sorgu yeterlidir. Durum satırında clientHold ya da redemptionPeriod görüyorsanız sorun teknik değil idari bir sorundur ve çözüm kayıt kuruluşundadır. Bölgedeki kayıtların sağlam olup olmadığını ayrıca kontrol etmek isterseniz DNS kayıt türleri yazısı hangi satırın ne işe yaradığını anlatıyor.

Adım adım: geri alma

1. Alan adının güncel durumunu okuyun. Genel kayıt verisi sorgusundan (RDDS, eski adıyla WHOIS) durum satırlarına ve bitiş tarihine bakın. Hangi aşamada olduğunuzu bilmeden yapılacak her hareket zaman kaybıdır.
2. Kayıt kuruluşunu belirleyin. Sorgu sonucunda kayıt kuruluşunun adı yazar. Alan adını yıllar önce bir ajans ya da eski bir çalışan aldıysa bu satır, kiminle görüşeceğinizi söyleyen tek kaynaktır.
3. Geri alma talebini hemen açın. Gecikmenin bedeli tek yönlüdür: pencere daralır, bazı kuruluşlarda maliyet artar ve pendingDelete aşamasına geçildiğinde geri alma imkânı tamamen kapanır. Talebi yazılı ve kayıt kalacak biçimde açın.
4. Ödeme sonrası durumun temizlendiğini doğrulayın. Geri alma tamamlandığında durum satırındaki redemptionPeriod kalkar ve yeni bir bitiş tarihi görünür. Kuruluşun “tamamlandı” demesiyle yetinmeyin, sorguyu kendiniz tekrar çalıştırın.
5. DNS kayıtlarının silinip silinmediğini kontrol edin. Silme sürecinde bölge temizlenmiş olabilir. Alan adı geri geldiği hâlde site ve e-posta çalışmıyorsa sebebi büyük olasılıkla boş bir bölgedir; kayıtları dökümünüzden yeniden girmeniz gerekir. Satırların nasıl yeniden kurulacağını alan adını başka bir hosting'e taşıma yazısındaki örnek bölge üzerinden izleyebilirsiniz.
6. Yenileme hatırlatmasını ve iletişim e-postasını düzeltin. İş bittiğinde otomatik yenilemeyi açın, ödeme yöntemini güncel bir kartla eşleştirin ve kayıt sahibi e-postasını birden fazla kişinin eriştiği kurumsal bir adrese çevirin. Bu adım atlanırsa aynı olay bir yıl sonra tekrar eder.

Durum satırı nasıl görünür

Aşağıdaki örnekte alan adı ornekfirma.com ve parantez içindeki değerler YER TUTUCUDUR; durum kodlarının kendisi gerçektir ve aynı biçimde karşınıza çıkar.

# sure bitti, otomatik uzatma donemi
Domain Name:          ORNEKFIRMA.COM
Registrar:            (kayit kurulusunun adi)
Registry Expiry Date: (bitis tarihi)
Domain Status:        autoRenewPeriod
# silme talebi verildi, 30 gunluk geri alma penceresi
Domain Status:        redemptionPeriod
# geri alinmadi, silinme kuyrugunda
Domain Status:        pendingDelete
# alan adi DNS tarafina hic verilmiyor, site ve mail durdu
Domain Status:        clientHold
# normal ve transfere kapali, saglikli bir alan adi
Domain Status:        clientTransferProhibited

Bu satırları okumayı öğrenmek, alan adıyla ilgili arızaların büyük kısmını birkaç saniyede teşhis etmenizi sağlar. Transfer tarafındaki durum kodlarını EPP kodu ve transfer kuralları yazısında ayrıca ele alıyoruz.

Bir daha yaşanmaması için

Geri alma, hiç yaşanmaması gereken bir masraftır. Dört basit önlem bu riski neredeyse sıfıra indirir.

• Otomatik yenilemeyi açın. Elle yenileme, yılda bir gelen tek bir e-postaya bağlıdır ve o e-posta spam klasörüne düşebilir. Otomatik yenileme bu tek noktayı ortadan kaldırır.
• Ödeme kartının son kullanma tarihini takip edin. Otomatik yenileme açık olsa bile süresi geçmiş bir kart tahsilatı engeller. Kart yenilendiğinde alan adı panelindeki ödeme yöntemini güncellemek alışkanlık hâline gelmelidir.
• İletişim e-postasını kurumsal ve paylaşılan bir adres yapın. Kayıt sahibi adresi tek bir kişinin kişisel hesabıysa, o kişi işten ayrıldığında bütün bildirimler sessizce kaybolur. Birden fazla kişinin eriştiği kurumsal bir adres bu riski kaldırır; kurulumunu kurumsal e-posta kurulumu yazısında anlatıyoruz.
• Alan adını çalışanın ya da ajansın kendi hesabında bırakmayın. Alan adı şirketin varlığıdır. Kayıt kuruluşu hesabı şirket adına açılmalı, erişimi en az iki kişide olmalı ve kayıt sahibi bilgisi şirket bilgileriyle uyuşmalıdır.

Yaygın hatalar

• Süresi bitmiş alan adının “boşa çıktığını” sanıp beklemek. redemptionPeriod sürerken alan adı kimseye satılmaz; siz de yeniden kaydedemezsiniz. Beklemek yalnızca geri alma penceresini tüketir. Doğru hareket beklemek değil, geri alma talebini açmaktır.
• Geri almak yerine transfer etmeye çalışmak. redemptionPeriod durumundaki bir alan adı transfer edilemez. Önce mevcut kayıt kuruluşunun geri alma işlemini yapması gerekir; transfer ancak alan adı normal duruma döndükten sonra konuşulabilir.
• Alan adı sahipliğini ajansın ya da eski çalışanın hesabında bırakmak. Süre bittiğinde bildirim onların kutusuna gider ve sizin haberiniz olmaz. Üstelik geri alma talebini ancak hesap sahibi açabilir; iletişim kopmuşsa alan adı elinizden gidebilir.
• E-postanın da gittiğini fark etmemek. Yenilenmeyen alan adı yalnızca siteyi değil, o alan adındaki bütün e-posta adreslerini de durdurur. Gelen iletiler teslim edilemez ve geri döner; bu, kaybı sitenin kapanmasından çok daha pahalı hâle getirir.
• Geri alma sonrasında bölgeyi kontrol etmemek. Alan adı geri geldiğinde DNS bölgesi boş olabilir. Site ve e-posta hâlâ çalışmıyorsa sebep genelde budur; kayıtların yeniden girilmesi gerekir. Yedek ve kurtarma tarafını site yedekleme ve kurtarma yazısında ele alıyoruz.
• Yenileme bildirimlerini tek bir kişisel adrese bağlamak. Tatilde olan ya da işten ayrılan bir kişi, bütün sürecin tek kırılgan noktasına dönüşür. Bildirimler paylaşılan bir kutuya düşmelidir.

Ne zaman uzmana bırakmalı

Kendi hesabınızdaki bir alan adını geri almak genelde tek bir destek talebiyle çözülür. Zorlaşan durumlar şunlar: alan adı kime ait olduğu belirsiz bir hesapta duruyorsa, kayıt sahibi bilgisi şirketle uyuşmuyorsa, kayıt kuruluşuyla iletişim kurulamıyorsa, alan adı pendingDelete aşamasına geçmişse ya da geri alma sonrasında DNS bölgesinin tamamını yeniden kurmak gerekiyorsa.

Bu işi biz web sitesi ve e-ticaret çalışmalarının bir parçası olarak yürütüyoruz: alan adının durumunu okur, geri alma sürecini kayıt kuruluşuyla yürütür ve bölge boş kaldıysa kayıtları yeniden kurarız. Mevcut yapının genel fotoğrafını isterseniz teknik denetim sayfasına bakabilir ya da iletişim sayfasından yazabilirsiniz.

Devamını okumak için

Bölgedeki satırların ne işe yaradığı için DNS kayıt türleri, alan adını başka bir kayıt kuruluşuna almak için EPP kodu ve transfer kuralları, kayıtları yeniden kurmak için alan adını başka bir hosting'e taşıma, yedek ve kurtarma için site yedekleme ve kurtarma yazısına bakın. Tüm başlıklar blog sayfamızda, çalışma alanlarımız ana sayfamızda.