Sitede çerez izni kutusu şart mı, nasıl kurulur?

Siteniz ziyaretçinin tarayıcısına zorunlu çalışma dışında bir şey yazıyorsa — ölçümleme, reklam, sohbet kutusu, gömülü video — izin sorulması gerekir; yalnızca oturum ve güvenlik için gereken çerezler bu kapsamın dışındadır. Yani soru "bildirim koyayım mı" değil, "hangi çerezi neye göre ayırıp izne bağlayacağım" sorusudur. Aşağıda sıralamayı, izin kutusunun doğru davranışını ve çerez politikası sayfasında bulunması gerekenleri işletme tarafında uygulanabilir biçimde anlatıyoruz.

Çerez bildirimi hangi sitede gerekir?

Tek sayfalık tanıtım sitesinde bile ölçümleme kodu varsa bildirim gerekir. Ayırt edici ölçüt sitenin büyüklüğü değil, ziyaretçinin cihazında ne saklandığı ve bunun kime gittiğidir. Pratikte şu üç durumdan biri varsa izin düzeni kurulmalıdır:

• Ziyaretçi davranışını ölçen bir analitik kodu çalışıyor.
• Reklam, yeniden pazarlama ya da dönüşüm etiketi var.
• Üçüncü taraftan gelen bir gömülü bileşen var: video oynatıcı, harita, canlı destek, yorum akışı.

Buna karşılık sepet oturumunu tutan, oturum açmış kullanıcıyı hatırlayan, dil seçimini saklayan ya da form güvenliğini sağlayan çerezler sitenin çalışması için gereklidir; bunlar için izin istenmez ama çerez politikasında yine listelenir.

Hangi çerez izin ister, hangisi istemez?

Ayrımı ekiple birlikte bir tabloya dökmek, tartışmayı bitiren en hızlı yoldur. Sitenizdeki her çerezi şu dört kutudan birine koyun:

Bu tabloyu çıkarmanın en kolay yolu, tarayıcının geliştirici araçlarında Uygulama (Application) sekmesini açıp siteyi temiz bir pencerede gezmek ve biriken çerezleri tek tek not etmektir. Beklemediğiniz bir ad görürseniz kaynağı genellikle temaya ya da eklentiye gömülü bir koddur.

İzin kutusunu doğru kurmanın kuralları

İzin kutusu kozmetik bir bileşen değil, bir anahtardır: üzerindeki seçim arkadaki kodları gerçekten açıp kapatmıyorsa kutu sadece görsel bir süs olur. Doğru davranış şudur:

1. Ret en az kabul kadar kolay olmalı. "Kabul et" düğmesi varsa aynı ekranda aynı belirginlikte "Reddet" düğmesi de olmalı.
2. Varsayılan kapalıdır. İstatistik ve pazarlama anahtarları önceden işaretli gelmez; sessizlik onay sayılmaz.
3. Seçim öncesinde kod çalışmaz. Analitik ve reklam etiketleri izin verilene kadar yüklenmemelidir.
4. Karar saklanır ve geri alınabilir. Alt bilgide "Çerez tercihleri" bağlantısı bulunur, ziyaretçi kararını değiştirebilir.
5. Kutu içeriği kapatmaz. Metni okunamaz hâle getiren, kapatılamayan ya da mobilde düğmesi ekrandan taşan kutu hem kullanıcıyı hem ölçümü bozar.
6. Kaydı tutulur. Hangi ziyaretçinin hangi sürüm metinle neye onay verdiği saklanmazsa izin ispatlanamaz.

İzin kaydı nasıl saklanır?

İzin, verildiği an kadar ispatlanabildiği kadar geçerlidir. Bu yüzden kutunun arkasında küçük bir kayıt düzeni bulunur: hangi oturuma hangi tarihte hangi gruplar için onay verildiği, o anda ekranda duran metnin sürümü ve kararın hangi yolla alındığı. Metni değiştirdiğinizde sürüm numarasını artırmak, eski onayların hangi metne dayandığını karıştırmamanızı sağlar.

• Kararı tarayıcıda saklayın, ama sürüm bilgisini de yanına yazın.
• Metin değiştiğinde izni yeniden sorun; sessiz devam ettirme yapmayın.
• Onay kaydında kişisel veri tutmanız gerekmez; oturum kimliği ve zaman damgası yeterlidir.
• Kaydı ne kadar süre saklayacağınızı politikada yazın ve süresi geçeni silin.

Analitik ve reklam etiketlerini izne bağlamak

Teknik tarafta en sık atlanan adım budur. Etiketler doğrudan şablona gömülüyse izin kutusu onları durduramaz. Çalışan düzen şöyle kurulur: etiketler bir etiket yöneticisi ya da küçük bir sarmalayıcı fonksiyon üzerinden yüklenir, izin durumu bir değişkende tutulur ve etiket yalnızca ilgili grup onaylandığında tetiklenir. Onay sonradan verilirse sayfa yenilenmeden etiketin ayağa kalkması beklenir.

Bunun ölçüm tarafında bir bedeli vardır: reddeden ziyaretçiler raporlarda görünmez, dolayısıyla toplam trafik gerçeğin altında kalır. Bu yüzden iş hedefini ham ziyaretçi sayısına değil, arama konsolu verisi ve form ya da telefon talebi gibi doğrudan sinyallere bağlamak daha sağlıklıdır; konuyu dönüşüm ölçümü yazısında ayrıntılı anlattık.

Çerez politikası sayfasında ne yazar?

Çerez politikası, izin kutusunun uzun hâlidir ve kutudan bağlantıyla erişilebilir olmalıdır. İçinde şunlar bulunur: çerez gruplarının ne işe yaradığı, her grupta hangi çerezlerin bulunduğu, verinin kiminle paylaşıldığı, tarayıcıdan çerez silmenin yolu ve iznin nasıl geri alınacağı. Aydınlatma metni, gizlilik politikası ve çerez politikası birbirinin kopyası olmaz; biri veri işleme amacını, diğeri teknik saklamayı anlatır. Müşteri verisinin bütününü nasıl düzenlediğinizi KVKK uyumlu müşteri verisi yazısında bulabilirsiniz.

İzin metnini hukukçunuzla birlikte sonlandırın. Bu yazı teknik kurulumu anlatır, hukuki görüş yerine geçmez.

Sık yapılan altı hata

• Kutu kapanmadan analitik kodunun çalışmaya başlaması.
• "Siteyi kullanmaya devam ederek kabul etmiş olursunuz" ifadesiyle onayı varsayma.
• Yalnızca "Kabul et" düğmesi koyup ret yolunu ayarlar menüsüne saklama.
• Tercihi tarayıcı yerine sunucu oturumunda tutup her ziyarette kutuyu yeniden açma.
• Gömülü video ve haritayı unutma; bunlar onay beklemeden üçüncü tarafa istek atar.
• Politika sayfasını bir kez yazıp sonra eklenen yeni etiketleri listeye eklemeyi atlama.

Kısa kontrol listesi

1. Temiz bir pencerede siteyi gezip tüm çerezleri listeledim.
2. Her çerezi zorunlu, tercih, istatistik ya da pazarlama olarak işaretledim.
3. İzin kutusunda kabul ve ret aynı belirginlikte duruyor.
4. İstatistik ve pazarlama kodları izinden önce yüklenmiyor.
5. Alt bilgide tercih değiştirme bağlantısı var.
6. Çerez politikası güncel ve kutudan bağlantılı.
7. Yeni etiket eklendiğinde listeyi güncelleyecek kişi belli.

DigiWSS tarafında bu düzeni site kurulumunun ve teknik denetimin parçası olarak kuruyor, çerez envanterini ve izin davranışını birlikte çıkarıyoruz.