Çok dilli bir sitede hreflang, her sayfanın diğer dillerdeki karşılığını arama motoruna bildiren bir işarettir; en güvenli yolu, her sayfanın head bölümüne kendisi dahil bütün dil karşılıklarını listeleyen alternatif bağlantı satırlarını eklemektir. İşaretlemenin değişmez kuralı karşılıklılıktır: A sayfası B'yi gösteriyorsa, B de A'yı göstermek zorundadır.
hreflang bir sıralama aracı değildir; doğru kullanıcıya doğru dildeki sayfayı eşlemeye yarar. Yani İngilizce sayfanız zaten bulunmuyorsa hreflang onu bulunur yapmaz — ama bulunduğunda Türkçe arayan ziyaretçiye İngilizce sayfanın çıkmasını önler.
Önce karar: dil sürümü mü, pazar sürümü mü?
Teknik kuruluma geçmeden önce ticari soruyu cevaplamak gerekir. Aynı ürünü aynı koşullarla başka bir dilde mi anlatıyorsunuz, yoksa başka bir pazara farklı fiyat, farklı stok ve farklı teslim koşullarıyla mı satıyorsunuz? Birincisi dil sürümüdür ve çeviri yeterlidir. İkincisi pazar sürümüdür; para birimi, iletişim yolu, yasal metinler ve içeriğin kendisi de ayrışır.
Bu ayrımı atlayan siteler, İngilizce sayfada Türkçe bir form ve yerel para birimiyle fiyat gösterip ziyaretçiyi ilk adımda kaybeder. Karar netleşmeden adres yapısı seçilmemeli, çünkü seçilen yapıyı sonradan değiştirmek baştan aşağı yönlendirme işi çıkarır.
Adres yapısı seçenekleri
| Yapı | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|
| Alt klasör (dil kodu ana adresin altında) | Tek alan adı, tek sertifika, yönetimi kolay | Ülke hedeflemesi dolaylı kalır |
| Alt alan adı (dil kodu adresin önünde) | Teknik olarak ayrıştırılabilir | Ayrı DNS ve ayrı ölçüm kurulumu gerekir |
| Ülke uzantılı ayrı alan adı | Ülke hedefi en net | Her alan adı ayrı yönetilir; emek ve bakım artar |
| Parametre ile dil değişimi | Hızlı kurulur | Önerilmez; adresler kararsız ve izlenmesi zor |
Çoğu küçük ve orta ölçekli işletme için alt klasör doğru varsayılandır: tek alan adının birikimi bölünmez, kurulum ve bakım tek yerde yürür. Ülke uzantılı ayrı alan adları ancak o ülkede ayrı bir operasyon ve ayrı bir ticari yapı varsa anlam kazanır.
hreflang nasıl yazılır, nereye konur?
- Her sayfada bütün liste. Türkçe sayfada hem Türkçe hem İngilizce karşılık yazılır; sayfanın kendini de listelemesi zorunludur.
- Dil kodu zorunlu, ülke kodu isteğe bağlı. Yalnızca dil hedefliyorsanız dil kodu yeterlidir; ülke kodunu ancak gerçekten ayrı pazar sürümü varsa ekleyin.
- Varsayılan sürüm. Hiçbir dil eşleşmezse gösterilecek sayfa için ayrı bir varsayılan değer tanımlanabilir; genellikle ana dil sayfası seçilir.
- Tam adres kullanın. Göreli yol değil; protokolüyle birlikte tam adres yazılır.
- Tek kaynak seçin. İşaretleme ya sayfanın head bölümünde ya site haritasında yapılır; ikisinde birbirini tutmayan iki liste bulunması en sık görülen çelişkidir.
- Tekilleştirme etiketiyle uyumlu olsun. Dil sürümleri birbirinin kopyası olarak işaretlenirse hreflang devre dışı kalır.
En sık yapılan hatalar
- Karşılıklılığın bozulması. Türkçe sayfa İngilizceyi gösterir, İngilizce sayfa listeyi hiç taşımaz; işaretleme yok sayılır.
- Yanlış kod. Ülke kodunu dil kodu yerine yazmak sık görülür; dil ile ülke ayrı alanlardır.
- Erişilemeyen hedef. Listedeki adres yönlendirmeye düşüyor ya da dizine kapalıysa eşleşme kurulamaz.
- Eksik sayfa zorlaması. Türkçe tarafta olan bir sayfanın İngilizce karşılığı yoksa o sayfada hreflang yazılmaz; yakın bir sayfaya bağlamak tutarsızlık üretir.
- Otomatik yönlendirme. Ziyaretçiyi tarayıcı diline göre zorla başka sürüme atmak hem kullanıcıyı hem taramayı bozar; dil seçimi görünür bir bağlantıyla sunulur.
- Yarım çeviri. Menü çevrilmiş, içerik ana dilde kalmışsa sayfa yeni dilde değer üretmez.
Dil seçimi kullanıcıya nasıl sunulur?
Dil seçimi menünün görünür bir yerinde, tercihen her sayfanın üst kısmında dursun ve bulunduğunuz sayfanın karşılığına götürsün. Dil değiştiren kullanıcıyı ana sayfaya atmak, aradığı içeriği yeniden bulmak zorunda bıraktığı için en sık şikâyet edilen davranıştır. Seçeneği dil adıyla ve hedef dilde yazın; bayrak simgesi dil değil ülke anlatır, aynı dili konuşan farklı ülkelerdeki ziyaretçiler için yanıltıcı olur.
Kullanıcının seçimi hatırlanabilir, ama bu hatırlama zorunlu yönlendirmeye dönüşmemeli; ziyaretçi her zaman diğer sürüme geçebilmelidir. Arama motoru tarayıcıları da bu bağlantıları izleyerek dil sürümlerini keşfeder, dolayısıyla seçim bağlantısının gerçek bir adres taşıması gerekir.
Çeviri kalitesi ve içeriğin kendisi
Makine çevirisi bir taslak üretir, yayın metni üretmez. Ürün adları, teknik terimler ve yasal ifadeler elden geçirilmeden yayına girdiğinde ortaya çıkan metin hem müşteriyi hem arama motorunu tereddütte bırakır. Sayfa başlığı ve açıklaması da çevrilmeli; hedef dilde insanların aramaya yazdığı ifade, ana dildeki cümlenin birebir çevirisi olmayabilir.
İşaretleme tarafı ile içerik tarafı birlikte yürür. Yapılandırılmış veri de dil sürümlerinde ayrı ayrı kurulur ve kendi dilindeki adresleri gösterir; eklenme biçimini şema yazısında anlattık.
Ölçüm: hangi dil hangi ülkeden geliyor?
Yayından sonra iki şeye bakılır. Birincisi, arama konsolunda her dil klasörünün ayrı ayrı taranıp dizine alındığının doğrulanması; bir klasör hiç görünmüyorsa sorun içerikten önce erişimdedir. İkincisi, ülke ve sayfa kırılımında hangi dilin hangi coğrafyadan ziyaretçi çektiği. İngilizce sayfalara gelen trafiğin tamamı tek ülkeden geliyorsa, ya hedefleme ya içerik yanlış kurulmuştur. Dil sürümlerini açtıktan sonraki ilk aylarda bu iki raporu düzenli izlemek, yapıyı erken düzeltme şansı verir.
Kısa kontrol listesi
Dil sürümü mü pazar sürümü mü sorusunu önce cevaplayın. Alt klasörü varsayılan yapı kabul edin. Her sayfada kendisi dahil bütün dil karşılıklarını listeleyin ve karşılıklılığı doğrulayın. İşaretlemeyi tek yerde tutun, listedeki adreslerin erişilebilir olduğunu kontrol edin. Otomatik dil yönlendirmesi yerine görünür dil seçimi koyun. Başlık ve açıklamaları da çevirin. Yayından sonra dizine alma ve ülke kırılımı raporlarını izleyin. DigiWSS, çok dilli yapıları bu sırayla kurup yayın sonrası ölçümünü aynı çerçevede yürütüyor.