Yeni bir web sitesi projesinde işi geciktiren şey çoğunlukla tasarım değil, zamanında gelmeyen metin ve görsellerdir. Bu yüzden doğru başlangıç, tasarıma geçmeden önce sayfa listesini çıkarmak ve her sayfa için "hangi metin, hangi görsel, kimden" sorusunu yazılı olarak cevaplamaktır. Aşağıda bir site projesinin içerik hazırlığını, pratikte tıkandığı yerlere göre sıraladık.
Sayfa listesi: her sayfa bir soruyu cevaplar
İçerik hazırlığı, "ana sayfa metni" istemekle başlamaz; sayfa listesiyle başlar. Her sayfanın tek bir işi ve tek bir hedef sorusu olur. Liste netleşmeden yazılan metinler birbirini tekrarlar ve sonra aynı konuda birden çok sayfa aramada birbirini geride bırakır.
| Sayfa | Cevapladığı soru | İçerik hazırlığı |
|---|---|---|
| Ana sayfa | Bu firma ne yapıyor, bana uygun mu? | Tek cümlelik tanım, hizmet başlıkları, iletişim yolu |
| Hizmet / ürün sayfası | Bu iş kapsamında neyi, nasıl yapıyorsunuz? | Kapsam, süreç adımları, sık sorulanlar, görsel |
| Hakkımızda | Kime güveniyorum? | Kuruluş, ekip ve çalışma biçimi; abartısız ve doğrulanabilir |
| İletişim | Nasıl ulaşırım, nereye gelirim? | Güncel iletişim bilgileri, form alanları, çalışma düzeni |
| Blog / rehber | Sorumun cevabı ne? | Konu listesi ve yayın düzeni |
Sayfaların menüde nasıl gruplanacağı ve adres yapısının nasıl kurulacağı ayrı bir karardır; onu menü ve URL yapısı yazısında anlattık.
Metni kim yazar, bilgi kimden gelir?
Metin yazımı dışarıdan alınabilir ama bilgi işletmeden gelmek zorundadır. Pratikte en çok tıkanan nokta bu: ajans metni yazmayı bekler, işletme metnin yazılmasını bekler. Bunu çözmek için her sayfa için iki isim belirlenir: bilgiyi veren kişi ve onaylayan kişi.
- Hizmet kapsamı: İşi gerçekten yapan kişiden alınır. "Neyi yapıyoruz, neyi yapmıyoruz" ayrımı mutlaka yazılı olmalı.
- Sık sorulan sorular: Telefona ve yazışmaya bakan kişiden alınır; gerçek müşteri soruları en değerli içeriktir.
- Kurumsal bilgiler: Unvan, adres, iletişim ve ticari bilgiler muhasebe ya da yönetimden doğrulanır.
- Ürün bilgisi: Teknik özellik ve kapsam bilgisi, satış değil teknik taraftan gelir; doğrulanamayan değer yazılmaz.
Bir kural baştan konmalı: doğrulanamayan hiçbir sayı siteye girmez. Süre, kapasite, oran gibi değerler ya belgeli ya da hiç yazılmaz. Sitede yazılı yanlış bir değer, sonradan düzeltilse bile ekran görüntüsü olarak dolaşmaya devam eder.
Görsel ve logo dosyalarında istenenler
Görsel tarafında en sık yaşanan sorun, elde yalnızca sosyal medyaya yüklenmiş küçük kopyaların bulunmasıdır. Projeye başlarken şunlar toplanır:
- Logonun kaynak dosyası. Vektör dosya varsa her boyutta temiz çıkar; yoksa büyük boyutlu şeffaf zeminli bir kopya gerekir.
- Logonun koyu ve açık zemin sürümleri ile kullanılabilir en küçük boyutu.
- Kurumsal renk ve yazı tipi bilgisi. Yazılı bir kılavuz yoksa mevcut basılı işlerden çıkarılır.
- Gerçek iş görselleri. Kendi atölyeniz, ekibiniz ve işiniz; stok görseller güven vermez.
- Görsellerin kullanım hakkı. Fotoğraf dışarıdan çekildiyse kullanım izni yazılı olmalı; başkasının görselini kullanmak risk taşır.
Görsellerin boyutu, biçimi ve alternatif metni site hızını doğrudan etkiler; bu tarafın uygulaması için görsel hazırlığı yazısına bakabilirsiniz.
Yasal ve kurumsal metinler
Bir kurumsal sitede içerik hazırlığı yalnızca tanıtım metinlerinden oluşmaz. Yayına çıkmadan önce hazır olması gerekenler:
- Gizlilik ve kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni; formdan toplanan verinin ne için kullanıldığı net yazılır.
- Çerez bilgilendirmesi ve izin kurgusu; uygulamasını çerez izni yazısında bulabilirsiniz.
- İşletmenin ticari bilgileri; e-ticaret varsa teslim ve iade koşulları da sayfa olarak hazır olmalı.
- Form onay metinleri; müşterinin neye onay verdiği tek cümlede anlaşılmalı.
Müşteri verisinin toplanma ve saklanma düzeni ayrıca planlanır; bunun çerçevesini KVKK uyumlu müşteri verisi yazısında anlattık.
Bir sayfanın metni hazır sayılmadan önce şu üç parçanın da yazılmış olması gerekir: sayfanın arama sonucunda görünecek başlığı, kısa açıklaması ve ziyaretçiyi bir sonraki adıma götüren cümle. Bu üçü sonradan eklenen süsler değil, sayfanın işini tamamlayan parçalardır; eksik kalırsa sayfa aramada da zayıf, ziyaretçi için de yönsüz olur.
Teslim öncesi içerik kontrolü
Tasarım bitti, metinler girildi. Yayına almadan önce içerik tarafında şunlar tek tek kontrol edilir: her sayfanın başlığı farklı mı, ilk paragraf sayfanın işini söylüyor mu, iletişim bilgisi her yerde aynı yazılmış mı, formdan gelen mesaj gerçekten okunan bir adrese düşüyor mu, görsellerin alternatif metni yazılmış mı, kopyala-yapıştır kalıntısı ("örnek metin", eski firma adı) kalmış mı.
Yayın sonrası için de bir düzen kurulur: içeriği kim güncelleyecek, hangi sıklıkla gözden geçirilecek ve değişen bir bilgi (hizmet kapsamı, ekip, iletişim) kimin haber vermesiyle siteye yansıyacak? Bu sorunun cevabı belirlenmezse site altı ay içinde gerçeği anlatmayan bir broşüre dönüşür.
Bu kontrolü yapmanın en sağlam yolu, sayfaları bilgisayarda değil telefonda ve yüksek sesle okumaktır. Telefonda uzun görünen paragraf, uzundur. Yüksek sesle okunduğunda tutuk gelen cümle, müşteri için de tutuktur.
Kısa kontrol listesi
- Sayfa listesi yazılı; her sayfanın tek bir hedef sorusu var.
- Her sayfa için bilgiyi veren ve onaylayan kişi belirlenmiş.
- Doğrulanamayan hiçbir sayı metne girmiyor.
- Logonun kaynak dosyası, renk bilgisi ve gerçek iş görselleri toplandı.
- Aydınlatma metni, çerez kurgusu ve form onay metinleri yayından önce hazır.
- Son kontrol telefonda yapıldı; form mesajı okunan bir adrese düşüyor.
DigiWSS, site projelerinde bu içerik hazırlığını sayfa sayfa planlar ve yayın öncesi kontrolü de teslimin parçası olarak yürütür.