Sayfayı güncelledikten sonra eski hâlini görüyorsanız sorun neredeyse her zaman üç önbellek katmanından birindedir: tarayıcınız, sitenin kendi önbellek eklentisi ya da sitenin önündeki CDN. Hangisi olduğunu anlamak için sırayla üç kontrol yeter ve bu kontrol sırası, gereksiz yere her yeri temizlemekten de korur.
Aşağıda katmanların belirti tablosu, teşhis sırası, temizlemenin işe yaramadığı durumlar ve her yayından sonra aynı işi tekrar yapmamanın yolu var. Google'ın arama sonucunda eski başlığı göstermesi bundan farklı bir konudur; onu ayrıca aşağıda ayırıyoruz.
Üç önbellek katmanı ve belirtileri
Önbellek, sayfayı her istekte yeniden üretmemek için bir kopyasını saklar. Hız için gereklidir; sorun, kopyanın yenilenme anını kimsenin bilmemesinden çıkar.
| Katman | Belirti | Nasıl anlaşılır | Temizleme |
|---|---|---|---|
| Tarayıcı | Yalnızca sizin bilgisayarınızda eski görünüyor | Gizli pencerede ya da telefonda yeni hâli çıkıyor | Zorlamalı yenileme, site verisini silme |
| Site önbelleği (eklenti/sunucu) | Herkeste eski, ama yönetim panelinde yeni görünüyor | Oturumu kapatıp bakınca eski hâl geliyor | Panelden önbellek temizle |
| CDN / güvenlik katmanı | Herkeste eski; sunucuda dosya yeni | Başka şehirden ya da mobil veriden farklı sonuç | Sağlayıcı panelinden ilgili adresi temizle |
| Görsel ve dosya önbelleği | Metin yeni, görsel ya da yazı tipi eski | Sayfa doğru, yalnızca bir dosya eski | Dosya adını ya da sürüm işaretini değiştirmek |
Katmanların üst üste binmesi işi karıştırır: bir sayfanın kopyası aynı anda hem tarayıcıda hem CDN'de duruyorsa biri temizlendiğinde diğeri eski kopyayı geri yerleştirir. Bu yüzden teşhis her zaman en yakından en uzağa doğru yapılır: önce kendi tarayıcınız, sonra sitenin kendi önbelleği, en son sitenin önündeki katman. Sırayı tersten denemek, hangi temizlemenin işe yaradığını görünmez kılar.
Teşhis sırası
- Gizli pencerede açın. Yeni hâli görüyorsanız katman tarayıcınızdır, sitede sorun yok.
- Başka bir cihazdan ve mobil veriden bakın. Ofis ağından çıkmak, ara sunucu ve ağ önbelleğini de denklemden çıkarır.
- Adresin sonuna anlamsız bir soru işareti parametresi ekleyin. Aynı sayfanın yeni bir adresle sorulması önbelleği atlar; yeni içerik geliyorsa sunucudaki dosya doğru, sorun önbelleklenmiş kopyadadır.
- Site panelinden önbelleği temizleyin ve tekrar bakın.
- CDN ya da güvenlik katmanı varsa oradan temizleyin. Tüm siteyi temizlemek yerine yalnızca değişen adresi temizlemek, sitenin hızını geçici olarak düşürmemek için daha iyidir.
- Oturumu kapatıp bakın. Yönetici oturumu açıkken çoğu kurulum önbelleği devre dışı bırakır; "bende görünüyor" yanılgısı buradan gelir.
Temizlemek işe yaramıyorsa
Üç katman da temizlendiği hâlde eski hâl duruyorsa sebep önbellek değildir. En sık çıkan dört durum şudur:
- İki farklı adres: site hem www'lu hem www'suz açılıyorsa ikisi ayrı kopya tutar ve siz birini güncellerken diğerine bakıyor olabilirsiniz. Adresi 301 ile tekilleştirmek bu kafa karışıklığını kökten bitirir.
- Yanlış dosyayı düzenlemek: sunucuda birden fazla kopya varsa düzenlediğiniz dosya yayında olan dosya olmayabilir. Dosyanın değişiklik tarihine bakmak bunu hemen gösterir.
- Taslak olarak kaydedilmiş içerik: değişiklik kaydedildi ama yayınlanmadı. Panelde içeriğin durumunu kontrol edin.
- Karışık içerik ya da yüklenemeyen dosya: yeni tasarım dosyası tarayıcı tarafından engellenmişse sayfa eski görünümle açılır. Karışık içerik yazısı bu belirtiyi anlatıyor.
Google eski sayfayı gösteriyorsa bu başka bir konu
Siteyi açtığınızda yeni hâli görüyor ama arama sonucunda eski başlık ya da eski açıklama çıkıyorsa önbellek temizlemenin faydası olmaz. Orada mesele arama motorunun sayfayı yeniden ziyaret edip dizinini güncellemesidir ve bunun kendi süreci vardır. Ayrı bir yazı var: sayfayı güncelledim, Google eski hâlini gösteriyor.
Ayrımı tek soruyla yapabilirsiniz: eski hâli sitenin kendisinde mi görüyorsunuz, yoksa arama sonuçlarında mı? Birincisi önbellek, ikincisi dizin konusudur.
Her yayından sonra aynı işi tekrar yapmamak
Önbellek temizleme her değişiklikten sonra el işi olmamalıdır. Üç düzenleme bu işi kalıcı olarak azaltır.
- Dosya sürümleme: tasarım ve betik dosyalarının adresine sürüm işareti eklenirse dosya değiştiğinde tarayıcı onu yeni bir dosya sayar ve eski kopyayı hiç kullanmaz.
- Yayın sonrası tek adım: içerik güncellendiğinde yalnızca o adresin önbelleğini temizleyen bir alışkanlık kurun. Tüm siteyi temizlemek her seferinde bütün sayfaların yeniden üretilmesi demektir.
- Kim temizleyebiliyor: içeriği güncelleyen kişinin önbellek temizleme yetkisi yoksa her küçük değişiklik için başkasını beklemek zorunda kalır. Yetkinin kimde olduğu, dijital varlık envanterinizde yazılı olmalı.
Yoğun bir kampanya ya da fiyat güncellemesi öncesi önbellek süresini kısaltmak da işe yarar; süre kısaldığında kopya daha sık yenilenir, ama sunucu yükü artar. Bu ayarı kalıcı değil, geçici yapmak daha doğrudur.
Kısa kontrol listesi
- Gizli pencerede yeni hâl görünüyor mu?
- Başka bir cihaz ve mobil veride ne görünüyor?
- Panelde içerik yayınlandı mı, taslakta mı duruyor?
- Site önbelleği ve CDN sırayla temizlendi mi?
- Site tek adreste mi toplanıyor?
- Tasarım dosyalarında sürüm işareti var mı?
- Sorun sitede mi, arama sonucunda mı?
DigiWSS, site ve dijital varlık yönetiminde bu yayın sonrası kontrolleri sabit bir sıraya bağlar; bir değişikliğin neden görünmediğini de aynı sırayı geçerek bulur.