Kısa cevap: aynı teknolojiyle çalışan blog, mağaza ya da kurumsal bölümler alt klasörde durur; farklı bir yazılım, farklı bir sunucu ya da ayrı yönetilen bir ekip gerektiren bölümler alt alan adına taşınır. Karar arama tarafındaki bir varsayıma değil, teknik ve işletme gerekçesine dayandırılmalı; çünkü arama motorları her iki yapıyı da sıralayabiliyor, ama ikisinin kurulum ve bakım yükü belirgin biçimde farklı.
Teknik olarak fark ne?
alanadi.com/blog adresi aynı ana bilgisayarın bir yolu demektir: aynı sertifika, aynı çerez alanı, aynı sunucu, aynı yönetim paneli. blog.alanadi.com ise ayrı bir ana bilgisayardır; DNS'te kendi kaydı olur, sertifikanın onu da kapsaması gerekir ve ölçüm tarafında ayrı bir mülk gibi davranır.
Bu ayrımın günlük işe dönüşen sonuçları şunlar:
- Sertifika: alt alan adı kullanacaksanız sertifikanın kapsamını genişletmek gerekir. Wildcard ve çok alanlı sertifikanın neyi kapsadığını SSL sertifikası türleri yazısında anlattık.
- Ölçüm: ziyaretçi ana siteden alt alan adına geçtiğinde, ayar yapılmazsa bu iki ayrı oturum gibi sayılır ve huni kırılır.
- Oturum ve çerez: üyelik ya da sepet varsa, iki ana bilgisayar arasında oturumu taşımak ek iş demektir.
- Bakım: iki yazılım, iki güncelleme takvimi, iki yedek düzeni.
Karar tablosu
| Ölçüt | Alt klasör | Alt alan adı |
|---|---|---|
| Aynı yazılımla yönetiliyor | Uygun | Gereksiz yük |
| Farklı platform gerekiyor | Zor, ters yönlendirme gerekir | Uygun |
| Farklı sunucu ya da sağlayıcı | Karmaşık | Uygun |
| Menüde aynı site gibi görünmesi isteniyor | Doğal | Menü ve tasarımın iki yerde tutulması gerekir |
| Ayrı ekip, ayrı yetki | Yetkiler tek panelde ayrılır | Tamamen ayrılır |
| Test ya da geliştirme kopyası | Uygun değil | Uygun, aramaya kapatılarak |
Tabloda görünen şey şu: alt alan adı bir tercih değil, bir ihtiyacın sonucudur. İhtiyaç yoksa ikinci bir ana bilgisayarı yönetmenin karşılığı olmuyor. Karara otururken sorulacak son soru da bakım tarafıdır: bu bölümü altı ay sonra kim güncelleyecek ve güncellemeyi hangi panelden yapacak? Cevabı belirsizse, bölümü ana sitenin içinde tutmak her zaman daha az riskli olur.
Alt alan adını gerçekten gerektiren durumlar
- Farklı yazılım: kurumsal site bir sistemde, mağaza başka bir sistemde çalışacaksa ikisini tek yola sığdırmak için araya yönlendirici bir katman koymak gerekir. Alt alan adı burada daha temiz durur.
- Müşteri paneli: giriş gerektiren bölümler, tanıtım sitesinden teknik olarak ayrıldığında güvenlik tarafı sadeleşir.
- Bölgesel ya da dilsel ayrım: ayrı ekiplerin yönettiği dil sürümleri. Dil yapısının arama tarafındaki kurulumunu çok dilli site ve hreflang yazısında anlattık.
- Test ortamı: geliştirme kopyası mutlaka ayrı bir adreste ve aramaya kapalı durur.
Bunların dışında kalan en yaygın istek "blogu ayrı tutalım" oluyor. Blogun ayrı tutulmasının pratik bir gerekçesi genellikle bulunmuyor; aynı panelde, aynı menü altında ve /blog/ yolunda durması hem bakımı hem de iç bağlantı kurmayı kolaylaştırıyor.
Alt alan adı kurmanın adımları
Alt alan adına gerçekten ihtiyaç varsa, kurulum tek bir DNS kaydı eklemekle bitmiyor. Sırası şöyle:
- DNS'te alt alan adı için kayıt açılır; hedef sunucu ana siteyle aynıysa kayıt aynı adrese, farklıysa o sunucuya işaret eder. Kayıt türlerinin ne işe yaradığını DNS kayıtları yazısında anlattık.
- Sertifika kapsamı genişletilir ve yeni adresin tarayıcıda uyarı vermediği doğrulanır.
- Ana sitenin menüsüne bağlantı eklenir; ziyaretçinin iki bölüm arasında kaybolmaması için her iki tarafta da ortak bir üst menü bulunur.
- Ölçüm aracında iki adres tek bir yapı olarak tanımlanır.
- Yedekleme ve güncelleme takvimine ikinci sistem de yazılır. Yazılmayan sistem, bir süre sonra kimsenin bakmadığı sistem olur.
İkinci bir marka söz konusuysa
Alt alan adı ile ayrı alan adı da karıştırılıyor. Ölçüt basit: bölüm aynı markanın bir parçasıysa alt klasör ya da alt alan adı, kendi adıyla tanınan ayrı bir markaysa kendi alan adı. İkinci bir alan adını alıp ne yapacağına karar vermek ayrı bir konu; onu ikinci alan adı park mı yönlendirme mi yazısında ele aldık. Menü ve yol yapısının bütünü için menü ve URL yapısı yazısına bakabilirsiniz.
Sonradan değiştirmenin maliyeti
Bu kararın en pahalı tarafı, yıllar sonra değiştirmek. Alt alan adından alt klasöre ya da tersine geçmek, bütün eski adreslerin yeni karşılıklarına bağlanmasını gerektirir. Adresler değiştiğinde paylaşılmış bağlantılar, e-posta imzalarındaki adresler ve basılı malzemedeki adresler de eskir. Bu yüzden karar baştan verilir; taşımak gerekiyorsa da adres adres eşleme yapılarak yürütülür, toptan bir yönlendirmeyle değil.
Kısa kontrol listesi
- Bölüm ana siteyle aynı yazılımda mı çalışacak?
- Giriş, sepet ya da oturum taşıması gerekiyor mu?
- Sertifika kapsamı alt alan adını içeriyor mu?
- Ölçüm tarafında iki adres tek huni olarak mı tanımlı?
- Menü ve tasarım iki yerde mi tutulacak? Kim güncelleyecek?
- Test kopyası ayrı adreste ve aramaya kapalı mı?
- Bu bölüm ayrı bir marka mı? Öyleyse kendi alan adı mı doğru?
DigiWSS, işletmelerin site yapısını bu ölçütlere göre kurar; alt alan adı yalnızca teknik bir ihtiyaç varsa önerilir.