Site yenilenirken yapılacak ilk iş yeni tasarımı seçmek değil, eski sitedeki bütün adreslerin listesini çıkarıp her birinin yeni karşılığını yazdığınız bir eşleme tablosu kurmaktır. Bu tablo olmadan yayına geçen her site, eski adreslerinden gelen ziyaretçiyi hata sayfasına düşürür. Kaybedilen şey yalnızca trafik değil: paylaşılmış bağlantılar, e-posta imzalarındaki adresler ve dizinlerdeki kayıtlar da aynı anda kırılır.
Eski adres listesi nereden çıkar?
Tek bir kaynağa güvenmek eksik liste üretir, çünkü her kaynak farklı bir kümeyi görür. Dördünü birleştirin:
- Site haritası: yayında olması gereken adresleri verir, ama yıllar içinde silinmiş sayfalar genellikle içinde olmaz.
- Arama konsolu sayfa raporu: arama motorunun bildiği adresleri verir; silinmiş ama hâlâ aranan sayfalar burada görünür.
- Sunucu erişim kaydı: gerçekte istenen adresleri verir. Tabloya girmesi gerekirken listede olmayan adresler çoğu zaman buradan çıkar.
- Siteyi tarayan bir araç: menüden ve bağlantılardan ulaşılabilen her adresi dolaşır; yönetim panelinden görünmeyen eski sayfaları yakalar.
Dört listeyi birleştirip yinelenenleri ayıklayın. Sonuç genellikle beklenenden kalabalık çıkar ve bu normaldir; yıllar içinde biriken sayfalar, kampanya adresleri ve bir kez yayımlanıp unutulmuş duyurular hep bu listede görünür. Liste uzun diye kısaltmayın: kısaltılan her satır yayın gününde kayıp bir ziyaretçi demek.
Eşleme tablosu hangi kolonlardan oluşur?
| Kolon | İçeriği | Neden gerekli |
|---|---|---|
| Eski adres | Tam yol, sorgu parametreleri dâhil | Yönlendirme kuralının kaynağı |
| Yeni adres | En yakın karşılık ya da boş | Hedef |
| Karar | 301, 410 ya da aynı kalacak | Hangi kuralın yazılacağı |
| Önem | Trafik ya da ticari değer notu | Sıra ve test önceliği |
| Test durumu | Yayın sonrası kontrol sonucu | Hiçbir satırın atlanmadığının kanıtı |
Tabloyu bir yere kaydedin ve yayından sonra silmeyin. Altı ay sonra "bu adres neden buraya gidiyor" sorusunun cevabı yalnızca bu tabloda duruyor olacak.
Tablonun bir sahibi olmalı. Yenileme işinde adresleri belirleyen kişi genellikle içerik tarafında, kuralları yazan kişi ise teknik tarafta durur; ikisi arasında tablo tek ortak belge olur. Yeni sitenin adresleri yayına birkaç gün kala dondurulur; dondurulmazsa tablo hazır olduğunda hedefler çoktan değişmiş olur ve yönlendirmeler boşa düşer. Yayın gününde yeni adres eklemek de aynı sonucu verir.
Eşleme kuralları: neyi nereye bağlamalı?
- Her eski adrese bir karar yazılır. Boş bırakılan satır, yayın gününde hata sayfası demektir.
- Hepsini ana sayfaya bağlamayın. Belirli bir hizmeti arayan ziyaretçiyi ana sayfaya atmak, aradığını bulamadığı için geri dönmesine yol açar. Karşılığı olmayan sayfa için en yakın üst kategori daha iyi bir hedeftir.
- Gerçekten karşılığı olmayan sayfa için yönlendirme zorlamayın. Kalıcı olarak kaldırılan içerik için ayrı bir karar verilir; bu ayrımı silinen sayfa 404 mü kalsın yazısında anlattık.
- Zincir kurmayın. Eski adres A, B'ye, B de C'ye gidiyorsa A doğrudan C'ye bağlanır. Yenileme sırasında ikinci bir yönlendirme katmanı eklemek en sık yapılan hatadır.
- Tek biçim seçin. Sonunda eğik çizgi olan ve olmayan, büyük ve küçük harfli yazımlar tek bir biçime toplanır. Adresin www'lu mu olacağı kararı da bu aşamada verilir; onu adresi 301 ile tekilleştirmek yazısında ele aldık.
Gözden kaçan adres türleri
Tablolar genellikle sayfalarla doldurulur ve şu kümeler atlanır:
- Sayfalanmış liste adresleri, yani ikinci ve sonraki sayfa adresleri.
- Kategori, etiket ve arşiv adresleri.
- Medya ve dosya adresleri: kataloglar, belgeler, görseller. Bunların adresleri dışarıdan doğrudan paylaşılmış olabilir.
- Besleme adresleri ve site haritası dosyasının kendisi.
- Kampanya adresleri: kısa yollar, basılı malzemede ya da karekodda geçen özel adresler.
- Arama ve filtre adresleri. Bunlar genellikle yeni sitede karşılıksızdır; kararları ayrı verilir.
Bu kümeleri tabloya girmeden yayına geçmek, yenilemeden aylar sonra ortaya çıkan ve kaynağı bulunamayan hata kayıtları üretir.
Yayına aldıktan sonra ne test edilir?
Yayın gününde yapılacak kontrol, tablonun kendisini yeniden taramaktır. Eski adres listesini bir araca verip her satırın hangi kodla cevap verdiğini ölçün: beklenen sonuç, yönlendirilen adreslerde kalıcı yönlendirme kodu ve ardından açılan sayfada başarılı yanıt. İki şey özellikle aranır: zincire dönüşmüş yönlendirmeler ve yönlendirme kurulduğu hâlde hedefi hata veren satırlar.
Arama tarafında eski sayfanın bir süre daha görünmesi normaldir; bunun neden olduğunu ve ne zaman endişelenmek gerektiğini Google eski hâlini gösteriyor yazısında anlattık. Yenilemeye hiç girmeden önce "baştan mı yapmalı" sorusunu tartmak istiyorsanız karar tablosuna, eski sitenin verisiyle ne yapılacağına ise arşiv düzeni yazısına bakın.
Kısa kontrol listesi
- Eski adres listesi dört kaynaktan birleştirildi mi?
- Tabloda karar kolonu boş kalan satır var mı?
- Ana sayfaya bağlanan satır sayısı gereksiz yüksek mi?
- Zincire dönüşen yönlendirme var mı?
- Medya, kategori ve sayfalama adresleri tabloda mı?
- Yayından sonra bütün liste yeniden tarandı mı?
- Tablo saklandı mı, kim güncelleyecek belli mi?
DigiWSS, site yenileme işlerinde bu tabloyu yayından önce çıkarır ve yayın sonrası taramayı teslimin bir parçası olarak yürütür.