Benzer bir alan adının başkası tarafından alınmış olması tek başına bir sorun değil; sorun olup olmadığını o adresin ne yaptığı belirler. Satılığa çıkarılmış ve boş duran bir adres, sizi doğrudan etkilemez. Sizin markanızla aranıp bulunacak bir içerik yayınlıyorsa, müşterinizi başka yere götürüyorsa ya da sizin adınıza e-posta gönderiliyorsa durum değişir. Bu yüzden ilk adım kızmak değil, adresin halini ölçmek.
Önce durumu tespit et
Benzer adres dört halden birinde bulunur ve her birinin karşılığı farklıdır:
| Durum | Belirti | Sizi etkileme biçimi | Yapılacak |
|---|---|---|---|
| Boş ya da satılık | Tek sayfalık satış duyurusu | Düşük | İzle, gerekirse edinmeyi değerlendir |
| Başka bir işe yönlendiriyor | Adres açıldığında farklı bir siteye gidiyor | Müşteri karışıklığı | Kendi varyantlarını topla, marka tarafını değerlendir |
| Sizin gibi görünen içerik | Metin, logo ya da görseller kopyalanmış | Yüksek | Kaldırma süreci, hukuki değerlendirme |
| E-posta gönderiliyor | Müşteriler sizden gelmeyen posta alıyor | Çok yüksek | Müşteriyi uyar, doğrulama düzeni kur |
Tespit basit araçlarla yapılır: adresi tarayıcıda açmak, nereye gittiğini görmek ve müşteri tarafından gelen şikâyetleri not etmek. Bu bilgiler sonraki her adımın dayanağı olacağı için ekran görüntüsüyle tarihli biçimde kaydedilir.
Kendi varyantlarınızı toplamak en ucuz savunma
Alan adı almak, sonradan uğraşmaktan hemen her zaman daha ucuzdur. Pratikte toplanması gereken küme şu:
- Markanın ana uzantıdaki yazımı ve Türkiye uzantısındaki karşılığı.
- Tireli ve tiresiz yazım. İkisi birbirine karışır.
- Türkçe karakterlerin sadeleştirilmiş hâli ve Türkçe karakterli hâli. Müşteri hangisini yazacağını bilemez.
- Sık yapılan yazım hatası: harflerin yer değiştirmesi, çift harfin teke düşmesi.
Topladığınız adresleri boş bırakmayın; hepsi ana adrese kalıcı yönlendirmeyle bağlanır. Hangi adresin park edileceği, hangisinin yönlendirileceği kararını ikinci alan adı park mı yönlendirme mi yazısında ele aldık. Yeni bir marka için adres seçerken bu kümeyi baştan düşünmek gerekir; seçim ölçütlerini alan adı nasıl seçilir yazısında anlattık.
Asıl risk e-posta tarafında
Benzer alan adının en ciddi kullanımı, sizin adınıza posta göndermek. Bir harfi değişmiş bir adresten gelen e-posta, aceleyle bakan bir muhatap için sizin adresinizden gelmiş görünür. Burada kritik ayrımı bilmek gerekir: kendi alan adınız için kurduğunuz doğrulama kayıtları, sizi başka bir alan adından gönderilen postaya karşı korumaz. O kayıtlar yalnızca sizin alan adınızın taklit edilmesini zorlaştırır; farklı bir alan adı ise teknik olarak kendi kaydını kurabilir.
Bu yüzden savunma teknik değil, düzenle kurulur:
- Ödeme ve hesap bilgisi değişikliği hiçbir zaman yalnızca e-postayla kabul edilmez; bilinen bir kanaldan doğrulanır.
- Gönderen adresi harf harf okunur. Şüpheli postanın nasıl ayırt edildiğini oltalama e-postası yazısında anlattık.
- Kendi alan adınızın doğrulama kayıtları eksiksiz kurulur; bu, taklidin kolay yolunu kapatır. Kurulumu SPF, DKIM ve DMARC yazısında anlattık.
- Müşteriniz böyle bir posta aldığını söylerse, diğer müşterilere de kısa bir uyarı gider.
Adres satılığa çıkarılmışsa
Benzer adresin üzerinde bir satış duyurusu varsa, karar duygusal değil ticari verilir. Sorulacak üç soru şu:
- O adres gerçekten müşteri getiriyor mu? Markanızı yazarken insanların o varyantı deneme olasılığı düşükse, adresin size değeri de düşüktür.
- İstenen bedel, adresin size kazandıracağından büyük mü? Bir alan adının listelenmiş fiyatı, satıcının beklentisidir; sizin için değerinin ölçüsü değil.
- İlgilendiğinizi belli etmek işinize gelir mi? Kurumsal kimliğinizle yapılan bir sorgulamanın beklentiyi yükseltmesi sık görülen bir sonuç. Bu yüzden görüşme genellikle doğrudan değil, aracı üzerinden yürütülür.
Bedel makul değilse yapılacak iş, o varyantı almaya çalışmak yerine kendi adresinizin aramada ve dizinlerde net biçimde öne çıkmasını sağlamak. İşletme bilgisinin her yerde aynı yazılmasının bunu nasıl desteklediğini dizin tutarlılığı yazısında anlattık.
Hukuki taraf: ne söylenebilir, ne söylenemez
Tescilli bir markanız varsa, alan adı uyuşmazlıkları için başvurulabilecek yollar bulunuyor. Hangi yolun açık olduğu alan adının uzantısına, tescilin kapsamına ve karşı tarafın kullanımına göre değişir; bunu size marka vekiliniz ya da hukuk danışmanınız söyler. Burada verilebilecek tek genel tavsiye, süreç başlamadan önce kanıtın toplanmış olması: adresin ekran görüntüleri, tarihler, müşteri şikâyetleri ve kendi markanızın kullanım geçmişi.
Tescilli markanız yoksa bu yolların çoğu kapalı kalır. Bu durumda yapılacak iş, markayı tescil ettirmeyi gündeme almak ve o sırada kendi adres kümenizi tamamlamaktır. Elinizdeki adreslerin süresinin kazayla bitmemesi de aynı savunmanın parçası; bunun sonuçlarını alan adının süresi bitti yazısında anlattık.
Kısa kontrol listesi
- Benzer adres ne yapıyor: boş mu, yönlendiriyor mu, içerik mi yayınlıyor?
- Durum ekran görüntüsüyle ve tarihle kaydedildi mi?
- Kendi adres kümeniz tamam mı: tireli, tiresiz, iki uzantı, sık yazım hatası?
- Topladığınız adresler ana adrese yönlendirildi mi?
- Alan adlarınızın yenileme tarihleri takipte mi?
- Ödeme bilgisi değişikliği için e-posta dışı doğrulama kuralı var mı?
- Markanız tescilli mi? Değilse bu gündemde mi?
DigiWSS, işletmelerin alan adı kümesini çıkarıp eksik varyantları tamamlar ve yönlendirmeleri tek elden kurar; marka tescili ve hukuki süreç kendi danışmanınızın alanıdır.