İçeriğiniz kopyalanmışsa yapılacak ilk iş kaldırma talebi göndermek değil, kanıtı tarihli biçimde kaydetmek ve kopyanın size gerçekten zarar verip vermediğini ölçmek. Metninizin başka bir sitede bulunması sitenize otomatik bir ceza getirmez; gerçek risk, kopyanın bazı sorgularda sizin yerinize görünmesi ve okurun o sayfaya gitmesidir. Bu yüzden sıra şöyle: kaydet, ölç, iste, gerekirse yükselt.
Birinci adım: kanıtı kaydet
Kaldırma talebi gönderdiğiniz anda sayfanın değişmesi ya da silinmesi ihtimali var; o yüzden kanıt önce toplanır.
- Kopya sayfanın tam adresini kaydedin.
- Sayfanın tarihli ekran görüntüsünü alın; tarayıcıda adres çubuğu da görünecek biçimde.
- Kendi yazınızın yayın tarihini not edin: panel kaydı, site haritasındaki tarih ve varsa yazının ilk hâlinin kopyası.
- Kopyada sizin cümlelerinizin birebir geçtiği yerleri işaretleyin. Birkaç özgün cümle, bütün sayfadan daha kuvvetli bir kanıttır.
Bu dosya hem talep yazarken hem de iş hukuki tarafa geçerse gerekecek. Kaydı toplamadan atılan adım, kopyanın sessizce düzenlenmesiyle boşa gider.
İkinci adım: zararı ölç
| Kopyanın türü | Belirti | Zarar | Öncelik |
|---|---|---|---|
| Otomatik toplayıcı | Yüzlerce sitenin yazısını birlikte listeliyor | Genellikle düşük | İzle |
| Rakip bir işletme sitesi | Hizmet metniniz kendi adıyla yayınlanmış | Doğrudan ticari | Yüksek |
| Görsel kopyası | Kendi fotoğraflarınız başka sitede | Marka karışıklığı | Orta |
| Kopya aramada sizi geçiyor | Kendi cümlenizi arattığınızda önce o çıkıyor | Yüksek | Yüksek |
Son satırın ölçümü kolay: yazınızdan özgün bir cümleyi tırnak içinde arattığınızda hangi sayfanın önce geldiğine bakın. Sizin sayfanız önde ise acele etmeniz gerekmez; kopya öndeyse öncelik yükselir.
Üçüncü adım: kaldırma talebi, sırayla
Talep kademeli yürür ve her kademede bir öncekinin sonucu beklenir:
- Site sahibine: sitedeki iletişim sayfasından ya da alan adı kaydındaki adresten yazılır. Metin kısa olur: hangi sayfanın hangi sayfadan kopyalandığı, kendi yayın tarihiniz ve ne istediğiniz. Çoğu olayda iş burada biter; kopyalayan taraf genellikle bir ajans ya da serbest çalışan metin yazarının bıraktığı içeriği farkında olmadan yayınlamış oluyor.
- Barındırma sağlayıcısına: site sahibi yanıt vermezse, siteyi barındıran firmanın kötüye kullanım bildirim kanalı kullanılır. Sağlayıcıyı bulmak için alan adı kayıt bilgilerine bakılır.
- Arama motoruna: arama motorlarının telif ihlali bildirimi için kendi başvuru yolları var. Bu yol sayfayı internetten kaldırmaz, arama sonuçlarından çıkarır; yani zararın asıl kısmını azaltır.
- Hukuki yol: ticari zarar sürüyorsa hukuk danışmanınızla değerlendirilir. Hangi yolun ve hangi sürenin geçerli olduğunu burada yazmak doğru olmaz; bu, somut duruma göre değişen bir değerlendirme.
Dördüncü adım: kendi tarafınızı sağlamlaştırın
Kopyalanmayı tamamen engellemek mümkün değil, ama kopyanın size zarar verme ihtimalini azaltmak mümkün:
- Önce siz yayınlayın ve dizine girdiğinizden emin olun. Yeni yazının taranması için site haritası gönderme düzenini Search Console kurulumu yazısında anlattık.
- Metne markanızı yerleştirin. Kopyalayan taraf genellikle metni olduğu gibi alır; içinde geçen marka adı ve iç bağlantılar kopyada da kalır ve kaynağı gösterir.
- İç bağlantı kurun. Yazıdan kendi sayfalarınıza verilen bağlantılar, kopyada da durursa size trafik getirir. İç bağlantı düzenini iç bağlantı yazısında anlattık.
- Görselleri kendiniz üretin ve dosya adlarını markalayın. Görsel kullanım haklarının iki yönünü görsel kullanım hakları yazısında ele aldık.
- İzinli kullanım verecekseniz koşulu yazın. Bir metni başka bir sitede yayınlatmayı kabul ediyorsanız, kaynak gösterilmesini ve asıl adrese işaret edilmesini şart koşun.
Görsellerin durumu metinden farklı
Fotoğraflar metinden daha çok kopyalanıyor, çünkü kopyalaması daha kolay ve fark edilmesi daha zor. Burada iki pratik adım var. Birincisi kendi çekimlerinizi kullanmak: stok görsel kullanıyorsanız aynı görsel onlarca sitede duracağı için zaten ayırt edici olmaz. İkincisi görsel dosya adlarını ve açıklamalarını markanızla yazmak; kopyalayan taraf dosyayı indirip yüklerken genellikle adı değiştirmez.
Kendi görselinizin başka bir sitede kullanıldığını tespit etmek için görselle arama yapmak yeterli oluyor. Tespitten sonra sıra aynı: kaydet, talep et, gerekirse yükselt. Karşı taraftan gelebilecek benzer bir talebe hazırlıklı olmak için, sitenizdeki her görselin kaynağının belli olması gerekir; bunu görsel kullanım hakları yazısında ele aldık.
Yapmamanız gerekenler
İki tepki durumu kötüleştiriyor. Birincisi kopyalayan tarafa kamuya açık kanallardan saldırmak; bu, hem sizin markanızı tartışmaya açar hem de sonraki adımlarda elinizi zayıflatır. İkincisi kendi sayfanızı "artık kopyalanmasın" diye aramaya kapatmak; bu, zararı kopyadan size aktarmaktan başka bir sonuç vermez. Kapatma kararının hangi sayfalar için anlamlı olduğunu robots.txt mi noindex mi yazısında anlattık.
Kısa kontrol listesi
- Kopya sayfanın adresi, tarihli ekran görüntüsü ve kendi yayın tarihiniz kayıtlı mı?
- Özgün bir cümlenizi arattığınızda hangi sayfa önce çıkıyor?
- Kopya otomatik bir toplayıcı mı, gerçek bir işletme sitesi mi?
- Site sahibine yazılı talep gönderildi mi?
- Yanıt yoksa barındırma sağlayıcısının bildirim kanalı kullanıldı mı?
- Kendi yazınız dizine girmiş mi?
- Metinde marka adı ve iç bağlantılar var mı?
DigiWSS, işletmelerin içeriğini kaynağı belli olacak biçimde yayınlar ve kopyalanma durumunda kanıt toplama ile bildirim adımlarını yürütür; hukuki değerlendirme kendi danışmanınızın alanıdır.